Thành ngữ ăn cháo đá bát hay ăn cháo đái bát mới đúng?

1. Thành ngữ ăn cháo đá bát hay ăn cháo đái bát?

Hẳn trong chúng ta ai cũng từng nói hoặc nghe câu thành ngữ “ăn cháo đá bát” khi để chỉ những kẻ vong ơn bội nghĩa. Nhưng thực ra, câu gốc phải là “ăn cháo đái bát”. Cụ thể hơn, hãy tra cứu từ điển để biết nhé: 

• Việt Nam tự điển của Lê Văn Đức ghi rõ “ăn cháo đái bát” với 2 nghĩa “người bạc bẽo, ăn của người rồi trở nói xấu người”,”hưởng rồi phá cho hư, cho liệt, không để người khác hưởng”.

• See more : Viết cho chừa hay cho trừa? Chừa tội hay trừa tội đúng?

  Từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học ghi nhận “ăn cháo đái bát” là khẩu ngữ với nghĩa “ví thái độ chịu ơn người rồi bội bạc, phụ ơn ngay”.

• Trong Đi tìm điển tích thành ngữ tác giả Tiêu Hà Minh cũng dẫn câu chuyện ghi nhận câu gốc là “ăn cháo đái bát” mới đúng.

Ngoài ra, khi xét trong đời sống thực tế chúng ta sẽ thấy hành động “đái bát” phù hợp hơn là “đá bát”:

• Ngày xưa, những chiếc bát cũ thường được tận dụng dùng vào nhiều việc bao gồm cả “đi tiểu”.

• See more : Trôi giạt hay trôi dạt, bèo giạt hay bèo dạt mới đúng chính tả?

  Cháo là thức ăn lỏng, ăn nhiều khiến người dùng muốn đi tiểu, như vậy “ăn cháo đái bát” là diễn tả hành động thực tế “ăn xong đi tiểu vào bát”.

>>>Có thể bạn quan tâm: 

2. Nên viết “đá bát” hay “đái bát”?

Mặc dù câu gốc phải là “ăn cháo đái bát”, nhưng trên thực tế ngày nay chúng ta sẽ thấy chỉ có cách viết/nói “ăn cháo đát bát”. Điều này có lẽ do chữ “đái” nghe hơi tục nên bị đổi thành “đá”? Và theo Nghệ ngữ, việc viết thành “ăn cháo đá bát” là phù hợp với văn hóa mà không làm ảnh hưởng đến sắc thái thành ngữ.

Trên báo chí, tạp chí chúng ta sẽ thấy hầu như 100% viết “ăn cháo đá bát”. Ví dụ: 

Kết lại, để chỉ những kẻ vong ơn bội nghĩa, được giúp đỡ nhưng lại phụ bạc người ân thì có thể dùng câu ăn cháo đá bát hoặc ăn cháo đái bát đều đúng. Trong đó, câu gốc phải là “ăn cháo đái bát” bạn đọc nhé!

Source: https://dinhtienhoang.edu.vn
Category: Tiếng Nghệ của tôi